Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại xã Lộc Ninh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, cả cha và mẹ đều là liệt sĩ, đồng chí Nguyễn Văn Thương (thường gọi là Hai Thương) được lớn lên trong vòng tay những người đồng chí, đồng đội của cha mẹ, nung nấu ý chí nối tiếp con đường cách mạng cứu dân, cứu nước của bậc sinh thành. Tháng 5 năm 1959, Hai Thương lên đường nhập ngũ. Năm 1961, được chuyển về đơn vị trinh sát giữ nhiệm vụ bảo vệ cho đồng chí Võ Văn Kiệt (Bí thư Thành ủy T4 Sài Gòn – Gia Định lúc bấy giờ), rồi được giới thiệu sang ngành tình báo dưới sự huấn luyện trực tiếp của Đại tá Nguyễn Nho Quý (Trưởng ban Tình báo khu Sài Gòn – Chợ Lớn).

Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Thương

Có mặt ngay từ ngày đầu xây dựng Phòng tình báo Miền, được cấp trên tin cậy đưa đi nhiều cụm tình báo, đến năm 1967 đồng chí về làm mũi trưởng giao liên Cụm tình báo A36 (khu vực Bắc Sài Gòn) có nhiệm vụ chuyển thông tin quan trọng từ các điệp viên đã “luồn sâu, leo cao” vào hàng ngũ địch về Trung ương Cục (R). Mặc dù, bị địch kiểm soát ngặt nghèo nhưng đồng chí luôn tìm cách vượt qua mọi khó khăn, nguy hiểm để chuyển công văn, tài liệu, đưa đón cán bộ từ căn cứ vào Sài Gòn và từ Sài Gòn ra căn cứ nhanh chóng, an toàn. Trong khi làm nhiệm vụ, nhiều lần gặp địch càn quét vào khu vực đóng quân của đơn vị, đồng chí anh dũng chiến đấu giành thắng lợi. Có lần, đồng chí chỉ huy một tổ bắn rơi 3 máy bay lên thẳng bằng súng tiểu liên, đánh lui cả đại đội địch, diệt 50 tên, phá huỷ 8 xe tăng bảo vệ an toàn khu căn cứ của ta. 

Ngày 10/02/1969, trên đường chuyển tài liệu từ Sài Gòn về căn cứ, đồng chí Nguyễn Văn Thương đã bị máy bay Mỹ phát hiện, chúng sà xuống định bắt sống. Đồng chí đã dùng súng AK bắn trúng chiếc máy bay lên thẳng, diệt 3 tên địch. Các máy bay khác sà xuống đổ quân vây bắt và bắn đồng chí bị thương. Thấy mình kiệt sức không thể chống cự nổi, đồng chí đã bò đi cất giấu tài liệu, tháo súng vứt từng bộ phận (tài liệu sau đó đơn vị tìm được). Đồng chí bị địch bắt, biết được vai trò quan trọng của Nguyễn Văn Thương, quân Mỹ bằng mọi giá phải có được lời khai của người tù đặc biệt này. Chúng mua chuộc không được thì dùng cực hình tra tấn, lần lượt bẻ gãy 10 ngón chân rồi đập nát hai bàn chân, đỉnh điểm của sự man rợ là 6 lần cưa chân trong vòng ba tháng, mỗi lần cưa một đoạn, chữa trị gần lành vết thương lại cưa tiếp với những lần dọa dẫm lẫn dụ dỗ. Sau lần cuối cùng bị quân thù tra tấn dã man, đôi chân người chiến sĩ tình báo từng lặn lội khắp nơi mang tin tức quan trọng về cho cách mạng đã không còn, một chân cụt lên tới bẹn. 

Hơn 4 năm trong tù (từ tháng 2 năm 1969 đến tháng 3 năm 1973), chúng dùng đủ mọi cực hình tra tấn nhưng không khuất phục được, chúng đã đưa đồng chí giam ở Phú Quốc. Trong tù, đồng chí tham gia cấp uỷ và tiếp tục đấu tranh. Tấm gương bất khuất kiên cường của đồng chí đã cổ vũ đồng đội hăng hái đấu tranh với địch.

Khi ra tù, đồng chí sống lạc quan, tích cực luyện tập, giữ gìn sức khỏe, giản dị, khiêm tốn, được đồng đội hết sức khâm phục. 

Đồng chí được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 14 lần được công nhận là “Dũng sĩ diệt Mỹ”; 2 lần là Chiến sĩ thi đua; 24 Bằng khen và Giấy khen.

Ngày 6/11/1978, đồng chí Nguyễn Văn Thương được Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 13 tháng 8 năm 2018, người cựu chiến sĩ tình báo ấy đã qua đời, hưởng thọ 81 tuổi. Sự ra đi của Thiếu tá Nguyễn Văn Thương để lại niềm thương tiếc vô hạn với gia đình, bạn bè, đồng đội và người dân Việt Nam.

Hiện nay, hình ảnh của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thương đang được trưng bày tại Bảo tàng Thông tin như nhắc nhớ chúng ta về trang sử hào hùng của dân tộc và sự hy sinh cao cả của người chiến sỹ giao liên tình báo năm xưa. Những câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Văn Thương cho đến hôm nay và mãi sau này, sẽ còn được các thế hệ người Việt Nam nhắc đến với lòng kính yêu, trân trọng.

Đặng Hảo – Hải Yến